Teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi

TBMM Genel Kurulu’nda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi. Görüşmeler sırasında, yatırımcıların hakları ve tasfiye sürecine ilişkin düzenlemeler tartışma yarattı. Özellikle AK Parti tarafından sunulan önerge, muhalefet partilerinin tepkisini çekti.

TBMM Genel Kurulu, ‘Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul’da gündem dışı konuşmaların yapılması, milletvekillerine birer dakikalık söz verilmesi, grup başkanvekillerinin ülke gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulunması ve siyasi partilerin TBMM Başkanlığına sunduğu önergelerin görüşülmesinin ardından kanun teklifinin maddelerine geçildi.

Teklifin birinci ve ikinci maddelerinin kabul edilmesinin ardından üçüncü madde görüşülmeye başlandı. AK Parti grubunun maddeye ilişkin sunduğu önerge kabul edildi. Böylece fonların tasfiye kapsamı genişletilirken bloke edilen işlemler de düzenlemeye dahil edildi.

‘BİZ BU GECE YARISI ÖNERGESİNİ ŞİDDETLE PROTESTO EDİYORUZ’

Önerge üzerine söz alan Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “Gece yarısı verilen bir önergeyle AKP fon mağdurlarının neredeyse yarısına, ‘Siz bir bardak soğuk su için’ diyor. Bakın verdikleri önergede şöyle diyorlar, ’17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma payları bloke edilmiş olanlar ‘fon pay sahibi’ sıfatıyla bu kanundaki tasfiye hükümlerine tabidir.’ Bu teknik tabir bize ne diyor biliyor musunuz? 450 bin mağdur var ve bu 450 bin mağdurun 250 bini talimatını vermiş, fakat ‘fiyat oluşmamış’ ya da ‘fon temerrüde düşmüş’ diyerek bu talimatı uygulamıyorlar. O fon neden temerrüde düşmüş, o fiyat neden oluşmamış? Bunu denetlemeyenler şimdi diyorlar ki, ‘Senin hiçbir alacağın yok, bu kanundaki tasfiye hükümlerine tabisin.’ SPK’nın 79’uncu maddesini görmezden geleceksin hem de 450 bin mağdurun 250 binine, ‘Sana bir kuruş vermeyeceğim’ diyeceksin. Biz bu gece yarısı önergesini şiddetle protesto ediyoruz. Vatandaşlarımızı da bu gece yarısı operasyonuyla haklarının alınması konusunda uyanık olmaya davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.

‘200 BİN YATIRIMCININ HAKKI GASBEDİLİYOR’

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay da önergeye karşı olduklarını belirterek, “Söz konusu önergeyle yaklaşık 200 bin yatırımcının yani mağdur yatırımcının hakkı gasbedilmiş oluyor. SPK Kanunu’nun 79’uncu maddesi takas kesinliğiyle ilgili ve halen yürürlükte olan bir kanun maddesi. Buna göre satış emri vermiş olan yatırımcılar, alacak hanesine bu parayı geçirdiği tarihten itibaren temerrüt bahane edilemez veya fiyat oluşumu bahane edilemez, alacak hanesine geçirilmiş olup ödemelerini almaları gerekiyor. Bu kanun devam ettiği müddetçe siz şu anda bu önergeyle bu kanuna bunu dercetseniz bile neticede insanlar Anayasa Mahkemesine gittiğinde, davayı açtığında bu davayı kazanacaklardır” diye konuştu.

‘MUHALEFET OLARAK ONAY VERMEMİZ MÜMKÜN DEĞİLDİR’

Kanun teklifinin bir hafta önce hazırlanmasına rağmen söz konusu önergenin neden Genel Kurul’da sunulduğunu sorgulayan Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Mehmet Emin Ekmen, “Bu önergenin kaç bin kişiyi ve kaç milyar TL’lik bir alacağı etkilediğini ya da etkileyeceğini de bilmiyoruz. Bu konuda da Genel Kurulumuzun bilgilendirilmesi lazım. Gece yarısı önerge var; şeffaflık, etki analizi yok ve kazanılmış hakların ortadan kaldırılması var; buna bizim muhalefet olarak onay vermemiz mümkün değildir” dedi.

‘YENİ BİR MAĞDURİYETİN ÖNÜNÜ AÇMAYI DOĞRU BULMUYORUZ’

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, önerge hakkında istişare etme, ayrıntılı konuşma ve tartışma imkânı bulunmadığını ifade ederek, “Bütün bunların Plan ve Bütçe aşamasında yapılması gerekiyordu, bu öngörüsüzlük nedeniyle öncelikle eleştiriyorum, yöntemde bir sorun var. İkincisi burada var olan yasayı çelen bir uygulama yapılmaya çalışılıyor. Bu yüzden bu anlamıyla hak kaybına yol açacak. Bizim burada temel amacımız zaten mağduriyeti gidermek, insanların en azından anaparalarını alacakları bir süreci başlatmaya çalışıyoruz. Şimdi yeni bir mağduriyetin önünü açıp yasayı çelecek bir şey yapmayı açıkçası doğru bulmuyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

‘YATIRIMCILARIN İHTİYAÇLARI NE OLACAK?’

Önergenin kanunun ruhunu ve tasfiye sürecinin stratejisindeki iyi niyeti ortadan kaldırdığını savunan İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, şöyle konuştu:

“Bu süreci bu hale getiren, bu kanunu zamanında uygulamayan, bu kanunun gerekliliklerine aykırı davranan, kafasını kuma gömenler bugün kalkmışlar bu şekilde bir önerge veriyorlar. Bu önergeyi de iktidar grubu eliyle veriyorlar, ‘Biz bu işleri bu hale getirdik, bu şekilde düzeltebiliriz’ diye. Bu işin sorumluları kendilerinin konforu açısından ve yönetme konforu açısından böyle bir kanun getiriyorlar. Bakın, vatandaş devletin karşısında güçsüzdür, kanunlar vatandaşı korumak için vardır, devletin gücünden korumak için vardır. Böyle bir şey olabilir mi ya? Yöneticilerinin konforu üzerine bir kanun çıkartılıyor. Vatandaşın ihtiyaçları, yatırımcının ihtiyaçları ne olacak?”

‘HUKUK TARİFİ YAPIYORUZ’

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, grup başkanvekillerinin eleştirilerine yanıt verdi. Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın’ın kullandığı ‘Harami’ ifadesini kendisine iade ettiğini belirten Güler, düzenlemenin amacını şöyle açıkladı:

“Bizim amacımız şu: Kalan 65 yatırım fonunda da diğerleri olağan tasfiye mevcut herkesin öncelikli olarak da birer milyonu alması, devamında da mevcut her bir yatırım fonunun değerleri içerisinde nakde çevrilmek ve belirlenmek suretiyle bunun tamamına ödemeyi gerçekleştirebilmek. Amacımız bu. Bu kanun da bunu sağlıyor. Benim tahminim, bunların çok kahir ekseriyetiyle beraber ödeneceğidir. Bakın, çok net söylüyorum. Yüzde 100 olur mu, olamaz mı, bilemem. Bakın, başlangıçta da bu cümleleri kurdu bazı arkadaşlar, ‘Bu olağan tasfiyeyi yapamayacaksınız’ dediler ama yapıldı. 4 tane portföy şirketi kaldı. 3 tanesi A1 Capital, Bulls yapıldı, yaklaşık 40,5 milyar TL ödeme yapıldı. Mevcut durum içinde biz bir hukuk tarifi yapıyoruz. Bakın, bu önerge bir hukuk tarifidir. Birilerinin eksikliği olabilir, ihmali olabilir, görevini kötüye kullanmış olabilir, o başka şey. O yargılamalar bizi ilgilendirmiyor, o yargıyı ilgilendiriyor, biz kimseyi yargılayamayız. Ama şunu belirlememiz lazım: Yasama olarak bizim hukuken bir kişinin konumunu belirlememiz lazım. Bakın 6362 sayılı SPK 79 eş değerlemelerinin karşılıklı gelmesini ifade ediyor, sadece satış emri yetmez. Peki, ‘boşluk olmasın’ dedik, satış emri verilmiş olan kişilerin durumu nedir? Bunu izahata kavuşturuyoruz” ifadelerini kullandı.

‘KAYITLARIMIZ GERÇEKÇİDİR’

Ardından Yeni Yol, CHP, DEM Parti ve Yeni Parti grup başkanvekilleri, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’e sorular yöneltti.

Güler, “Burada şimdi iki başlıklı bir durum var, bir değer oluşması lazım. Neden? Bakın bu fonun içerisinde belki devlet tahvili var, belki herhangi bir özel şirketin bir hissesi var, belki para fonu var, belki serbest fon var, belki 7-8 başlıkta bu yatırım fonu içerisinde değerler var. Biz bunun hangi aşamada, ne değer oluştuğunu bilmiyoruz ki. Satış emri verdiniz. O fonda o değerlerin oluşması gibi iki aşamalı sistem var. Buna birinin ihmali olmuş olabilir, birinin başka işi olabilir o ayrı bir şey ama burada hukuki tarif yaparken bu neden olmuş diye sorulmaz. Bu hukuki tarif yapılamaz dersin veya şöyle yapılır dersin. Merkezi Kayıt Kuruluşumuzun kayıtları asla yok edilemez. Kayıtlarımız gerçekçidir” diye konuştu.

Güler, yargı sürecinin devam ettiğini ve düzenlemenin temel amacının yatırım fonlarına para yatıran kişilerin alacaklarına kavuşmasını sağlamak olduğunu da sözlerine ekledi.

‘BİR ANLAMI YOK’

Grup başkanvekilleri, yönelttikleri sorulara yanıt alamadıklarını belirterek tepki gösterdi. Bunun üzerine yeniden söz alan Güler, önergeden kaç kişinin etkileneceğine ilişkin soruları yanıtladı.

Güler, “Bu soru kanunu verdiğimiz tarih itibarıyla olsaydı mevcut 46 bin kişiye yakını normal tasfiyeyle geldi ve belki onun içinde de vardı bilemezsiniz. Şimdi hedef grup var, o da normal tasfiyeye girebilir. Ben size şunu diyorum; 65 fon içerisinde, yatırım fonu içerisinde tasfiye edileceklerde valörü sıfır olan, 1 olan, 2 olan; neye göre belirleyeceksiniz? Satış emri gün içinde kalmış, neye göre belirleyeceksin, kıstasınız ne? Para piyasası fonunda ben size mesela ’50 bin’ desem ve yarın Hedef grup pazarlasa 30 bine düşse bunun bir anlamı yok” dedi.

FONLARIN TASFİYESİ SPK’NIN GÖZETİMİNDE YAPILACAK

Genel Kurul’daki görüşmelerin ardından kanun teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi. Kabul edilen maddelerle yatırım fonlarına yönelik tasfiye işlemlerinin esasları ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yetkileri belirlendi.

Düzenlemeye göre yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturulmayacak. Fonların tasfiyesi, SPK’nın gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek.

SPK; tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespit edilmesini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme yöntemini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşlar, yatırımcıların menfaatlerini korumak ve fon portföylerinden en yüksek ekonomik değeri elde etmek için çaba gösterecek. Bu kapsamda SPK’ya; geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemlerini kullanma, geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulama ve sermaye piyasası ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlere başvurma yetkisi verilecek.

Ayrıca Kurul, borsada veya borsa dışında gerçekleştirilecek satışlarda varlıkları satın alan yatırımcıların, söz konusu varlıkları belirli bir süre boyunca borsada satamamasına ya da bu varlıkların borsada satılması sonucunu doğuracak işlemlerde bulunamamasına karar verebilecek.

YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRA ARA ÖDEME YAPILACAK

Düzenlemenin uygulanabilmesi amacıyla Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları, diğer sermaye piyasası kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları, talep edilmesi hâlinde gerekli bilgi ve belgeleri SPK’ya, Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) gecikmeksizin iletmekle yükümlü olacak.

Söz konusu kurum ve kuruluşlar, kendi özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi ve belge vermekten kaçınamayacak.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.

Öte yandan SPK tarafından belirlenen fonlarda, ilgili fonun tasfiye mal varlığından yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılara bu tutar kadar ödeme yapılırken, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirası veya üzerinde olan yatırımcılara en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme gerçekleştirilebilecek.

FONLARIN TASFİYE VE GERİ KAZANIM HESABINDAN ÖDEME YAPILMAYACAK

SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla birlikte hareket ettiği Kurul tarafından belirlenen kişi ve kuruluşlara, söz konusu fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

Düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar çerçevesinde, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri doğrultusunda el koyma kararı verilebilecek.

SPK, tasfiye işlemleriyle denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, bu zarar ya da kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve söz konusu kişilerin sorumlu oldukları tutarları belirleyerek TMSF’ye bildirecek.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa aktarılacak. Tasfiyenin tamamlanmış olması hâlinde ise tutarlar, SPK’nın bildirdiği fon pay sahiplerine ödenmek üzere YTM’ye gönderilecek.

YTM, ödemeleri yatırımcıların fon katılma payı sahipliği oranında gerçekleştirecek. Meydana gelen zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ya da yöneticisi konumundaki portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.