100 bin tonun altına düştü

İzmir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Bülent Uçak, rekolte tespit çalışmalarının sonuçlarını açıkladı. Uçak, 2026/2027 sezonunda Ege Bölgesi’nde lif pamuk üretiminin 93 bin 755 ton olarak gerçekleşmesinin beklendiğini bildirdi. Bu tahminle birlikte bölgedeki lif pamuk üretimi, 100 bin ton sınırının altına gerilemiş oldu.

Rekolte tespit çalışmaları, İzmir Ticaret Borsasının koordinatörlüğünde; İzmir Ticaret Odası, Ege İhracatçı Birlikleri, Tariş Pamuk ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği, Aydın Ticaret Borsası, Söke Ticaret Borsası ve Manisa Ticaret Borsasının iş birliğiyle yürütüldü. Çalışmalar, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü ile imzalanan protokol kapsamında gerçekleştirildi. Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü de çalışmalara teknik destek sağladı.

Rekolte tahminlerine göre, Ege Bölgesi’nde geçen yıl 93 bin 979 hektar olan pamuk ekim alanı, bu yıl yüzde 47,87 azalarak 49 bin hektara geriledi. Aynı dönemde lif pamuk üretimi de yüzde 42 düşüşle 160 bin 73 tondan 93 bin 755 tona indi. Bölgenin lif pamuk üretimi, 2022-2023 sezonunda yaklaşık 221 bin ton seviyesindeydi.

ÇİFTÇİ ZARARINA ÜRETİM YAPIYOR

İzmir Ticaret Borsası Meclis Başkanı Bülent Uçak, pamuk üreticilerinin son 2-3 yıldır zarar etmelerine rağmen üretime devam ettiklerini belirterek özetle şunları söyledi: “Üretici, ürettiği her 1 kilogram pamukta 6 lira zarar etti. Tam 3 sezondur zarar eden bir üreticinin alternatif ürünlere kaçması son derece anlaşılır ve rasyonel bir reflekstir.

Bu sezon verime göre değişmekle beraber kütlü pamukta kilogram maliyetinin 40-45 lira arasında olmasını bekliyoruz. Yeni sezon kütlü pamuk fiyatlarının ise 38-40 liralarda olduğunu düşünürsek üreticimizin bu sezonda da para kazanması bir hayli zor. Son 2 yılda pamuk desteğindeki artış oranı yüzde 28’de kalırken, aynı dönemde Tüketici Fiyat Endeksi’ndeki artış oranı yüzde 75, tarımsal girdi fiyat endeksindeki artış ise yüzde 71 oldu.

Mazotun, gübrenin katlandığı bir ortamda çiftçinin bu maliyet baskısına tek başına direnmesi mümkün değil. Güncel rakamlarla üretim maliyetlerinin yüzde 7 – 8’i civarında olan destekleme miktarının en az yüzde 15 seviyelerine çıkarılması gerekir. Destekler girdi maliyetlerine göre güncellenmeli ve zamanında ödenmeli. İkincisi üretim maliyetleri düşürülmeli. Bu amaçla mazot, gübre, sulama, elektrik gibi maliyetler hafifletilmeli. Modern sulama ve mekanizasyon yatırımları ciddi olarak desteklenmeli. Finansmana erişim ve fiyat riskinin yönetilmesi, lisanslı depoculuk, elektronik ürün senedi karşılığı finansman ve sözleşmeli üretim yaygınlaştırılmalı. Yeni açılacak Türkiye ihtisas borsaları vadeli işlem piyasalarında pamuk, işlem gören ürünler arasına dahil edilmeli. Yerli pamuğa öncelik verilmeli. Finansman mekanizmaları acilen geliştirilmeli.”