Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’da giderek tırmanan jeopolitik gerilimler ve küresel tedarik zincirindeki kopmalar nedeniyle Avrupa’nın kış mevsimine son derece hazırlıksız ve kırılgan bir giriş yaptığını açıkladı. Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen uluslararası bir konferansta konuşan Birol, Avrupa Birliği’nin enerji güvenliğine dair çarpıcı veriler paylaştı.
12 MİLYON HANELİK ‘DOĞALGAZ’ AÇIĞI
Avrupa’nın kış aylarına girerken ulaşmayı hedeflediği yüzde 90’lık standart doğalgaz depolama oranının bu yıl hayal olduğunu belirten Birol, doluluk oranının kritik eşik olan yüzde 72 bandında sıkıştığını aktardı. Uzmanların hesaplamalarına göre yüzde 18’lik bu devasa açık, yaklaşık 10 ila 12 milyon hanenin bir yıllık enerji tüketimine eşdeğer bir riski barındırıyor.
Tablonun ciddiyetine dikkat çeken Birol, “Normalde kış öncesinde Avrupa ülkelerinin yüksek miktarda gaz stoku olur. Ancak bu kışa girerken elimizdeki gaz stokları tarihsel ortalamaların çok altında bulunuyor. Sert bir kış geçirirsek Avrupa’da doğalgaz fiyatlarının yeniden yükseldiğini görebiliriz. Avrupa için bu yıl da gelecek yıl da hayat kolay olmayacak.” ifadelerini kullandı.
BOĞAZLARDAKİ KİLİTLENME AVRUPA’YI ASYA İLE REKABETE İTTİ
Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unun transit güzergahı olan Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimler ile Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki çatışmalar, tanker trafiğini durma noktasına getirdi. Bu tıkanıklık, Avrupa’yı Asyalı alıcılarla kıyasıya bir LNG kapışmasına sürükledi.
Hükümetlerin altyapı ve alternatif güzergahlar konusunda geç kaldığını ifade eden Birol, “Gerekli önlemlerin zamanında alınmaması beni hayal kırıklığına uğrattı. Şimdi herkes panik halinde yeni boru hatları inşa edip mevcutları genişletmeye çalışıyor. Ancak bu adımlar çok önceden atılmalıydı. Ateşkes için en iyi gün dündü” diyerek sitemini dile getirdi.
MOTORİN ARZI DA TEHDİT ALTINDA
Avrupa’nın karşı karşıya kaldığı risk sadece doğalgazla sınırlı değil. Kıtanın yaşlanan rafineri altyapısı ve Rus rafinerilerine yönelik operasyonlar sonucu Rusya’dan gelen teslimatların üçte bir oranında azalması, sanayi, tarım ve taşımacılık sektörleri için kritik öneme sahip motorin arzını da vuruyor.
Şubat 2026’dan bu yana doğalgaz fiyatlarının yüzde 140 oranında sıçradığını ve Brent petrolün 100 dolar sınırını aştığını hatırlatan Birol, mart ayında piyasaya sürülen 400 milyon varillik stratejik rezervin yalnızca birkaç aylık bir “koruma kalkanı” sağlayabileceğini vurguladı.
“ENERJİ ARTIK BİR SİYASİ BASKI SİLAHI”
Enerji piyasalarındaki darboğazın küresel siyaseti derinden sarstığını belirten IEA Başkanı, durumun vahametini şu tarihi tespitle özetledi:
“Jeopolitiğin bu kadar uzun ve karanlık bir gölgeyle enerji sektörünü esir aldığına daha önce hiç şahit olmadım. Enerji artık ticari bir faaliyet olmaktan çıkmış, doğrudan bir siyasi baskı silahına dönüşmüştür. Her iki kritik boğazın da acilen ve koşulsuz olarak ulaşıma açılmasını umut ediyorum. Aksi takdirde, fiyatları mevcut seviyelerde bile tutabilmek için elimizde kullanabileceğimiz hiçbir tampon kalmadı.”
Yorum Yap